Hati-Hati Dengan Scam! Ini Jenis-Jenis Scam Paling Biasa Berlaku

Pengenalan

Jenis-jenis scam paling biasa berlaku kini semakin meningkat dan berlaku setiap hari tanpa henti. Ramai mangsa tidak sedar bahawa mereka sedang menjadi sasaran sehingga semuanya sudah terlambat. Scammer moden semakin kreatif, menggunakan psikologi, identiti palsu dan teknologi untuk menipu dengan lebih meyakinkan. Dalam artikel ini, kita akan lihat scam yang paling kerap berlaku serta langkah perlindungan yang sepatutnya anda ambil.

1. Scam Tawaran Kerja

Scam tawaran kerja kini menjadi antara bentuk penipuan yang paling cepat berkembang di Malaysia dan global. Modus operandinya sangat licik, scammer cuba mengambil kesempatan terhadap individu yang mencari pendapatan sampingan atau kerja fleksibel. Mereka menghantar mesej melalui WhatsApp, SMS, Telegram atau DM media sosial, berpura-pura menjadi wakil HR daripada syarikat terkenal.

Mereka menggunakan taktik psikologi dengan menawarkan kerja yang sangat mudah, tetapi menjanjikan gaji yang tidak masuk akal, seperti:

• Like / follow / share posting
• Isi survey ringkas
• Tugasan copy-paste ringkas
• Tugasan bergambar yang kononnya akan dibayar per tugas

Ini membuatkan mangsa cepat percaya dan mula melakukan tugasan awal. Selalunya, tugasan pertama “dibayar” untuk mengumpan mangsa. Selepas mangsa mula percaya, barulah mereka akan memerangkap anda dengan:

Ciri-ciri job scam:

• Menggunakan nama syarikat terkenal seperti Lazada, Shopee, Grab, DHL, atau hotel-hotel besar
• Mengaku sebagai “HR”, tetapi nombor telefon tidak profesional
• Menawarkan gaji luar biasa tinggi untuk kerja yang tidak logik
• Meminta bayaran pendahuluan seperti “yuran buka akaun kerja”, “deposit tugas”, atau “yuran pendaftaran”
• Memasukkan mangsa ke dalam group Telegram yang penuh testimoni palsu

Cara elak:

• Syarikat sebenar tak akan hubungi anda dari nombor peribadi.
• Tidak perlu bayar apa-apa untuk “aktifkan kerja”.
• Semak syarikat di Google atau LinkedIn sebelum percaya.
• Jika gaji terlalu lumayan untuk kerja yang terlalu mudah, ia hampir pasti scam.

2. Penyamar Bank, Polis & Syarikat Besar

Ini antara scam paling berbahaya sebab ia menggunakan taktik “social engineering” iaitu penipu menyamar sebagai pihak berkuasa atau institusi rasmi sehingga menyebabkan mangsa panik dan terus ikut arahan.

Statistik menunjukkan lebih 850,000 laporan dibuat kepada FTC mengenai penyamar profesional, dan kes di Malaysia juga sangat tinggi.

Scammer menyamar sebagai:

• Pegawai bank (Maybank, CIMB, RHB)
• Jabatan Fraud Bank
• Wakil syarikat besar seperti Amazon, Shopee, DHL
• Pegawai polis palsu
• Pegawai mahkamah kononnya menghantar saman
• “Pegawai LHDN” mengatakan anda ada tunggakan cukai

Mereka menggunakan skrip yang direka untuk membuat anda panik:

“Akaun bank anda ada transaksi mencurigakan.”

“Anda terlibat dalam kes jenayah.”

“Anda perlu beri OTP untuk sahkan identiti.”

“Anda ada saman tertunggak, jika tak selesaikan hari ini, waran tangkap akan dikeluarkan.”

Jika anda panik, anda lebih mudah ditipu.

Apa scammer buat seterusnya?

• Meminta butiran bank
• Meminta OTP
• Menyuruh anda pindahkan duit ke “akaun selamat” (sebenarnya akaun scammer)
• Menipu anda bahawa “panggilan ini dirakam oleh PDRM”

Cara elak:

• Bank tidak akan minta OTP melalui telefon.
• Polis tidak akan panggil anda untuk bayar saman melalui telefon.
• LHDN takkan minta bayaran segera melalui call random.
• Jika dapat panggilan pelik, letak telefon dan hubungi nombor rasmi bank/syarikat tersebut.

3. Lottery Scam – “Menang Tanpa Sertai”

Scam ini masih sangat popular, dan ia merangkumi 38% daripada laporan penipuan. Konsepnya mudah: mangsa diberitahu mereka “menang hadiah”, tetapi diminta melakukan pembayaran tertentu sebelum hadiah dihantar.

Contoh taktik:

• Menang wang tunai RM50,000 – RM1,000,000
• Menang cabutan bertuah yang anda tidak pernah masuk
• Menang kereta mewah atau telefon terbaru
• Menang “grant bantuan luar negara”
• Menang peraduan yang kononnya dianjurkan syarikat besar

Scammer akan menghantar:

• Gambar cek palsu
• “Surat pemenang” palsu dengan logo rasmi
• Minta bayaran untuk “cukai hadiah”, “yuran penghantaran”, “kos pengurusan”

Ini semua helah sahaja, mereka hanya akan terus meminta lebih banyak bayaran sehingga anda sedar ia scam.

Cara kenal pasti:

• Anda takkan menang apa-apa kalau anda tak pernah sertai apa-apa peraduan.
• Hadiah sebenar tak perlukan bayaran pendahuluan.
• Syarikat legit tidak akan hantar mesej rawak tentang kemenangan.

4. Scam Kedai Online

Ini merupakan kategori scam paling tinggi, mewakili 44% daripada keseluruhan laporan scam. Trend ini terus meningkat terutama melalui TikTok Shop, Instagram Shop dan Facebook Marketplace.

Taktik scam kedai online:

• Akaun IG atau TikTok baru, tetapi branding nampak meyakinkan
• Harga terlalu murah sehingga tidak masuk akal
• Menggunakan gambar produk daripada Shopee/Amazon
• Claim barang “ready stock”, tapi sebenarnya tiada
• Menunjukkan testimoni palsu
• Menghantar tracking number palsu untuk buat mangsa percaya

Setelah bayaran dibuat:

• Barang tak dihantar
• Kedai “hilang” atau block mangsa
• Tracking number tidak wujud

Cara elak:

• Semak review sebenar daripada pembeli, bukan hanya dari screenshot testimoni.
• Jangan percaya harga terlalu murah.
• Gunakan platform yang ada “buyer protection” seperti Shopee/Lazada.
• Elakkan transaksi manual melalui bank transfer kepada peniaga yang anda tak kenal.

Bagaimana Nak Lindungi Diri Daripada Scam?

1. Jangan klik sebarang link mencurigakan

Kebanyakan scam bermula dengan satu klik. Jika mesej tak logik atau tidak relevan. Tolong jangan tekan.

2. Padam data peribadi anda yang bocor di internet

Ramai tak sedar bahawa nombor telefon, alamat, dan email mereka tersebar merata-rata di internet.
Apabila scammer dah tahu maklumat peribadi anda, lebih mudah mereka menyamar dan memperdayakan anda.

Cara terbaik:

✔️ Scan internet untuk kesan maklumat peribadi
✔️ Kenal pasti laman yang bocorkan data anda
✔️ Padam data tersebut dari pangkalan data awam

Inilah sebab scam call dan spam message sentiasa datang. Data anda sudah pun tersebar luas.

Kesimpulan

Scam semakin licik dan canggih. Dengan memahami jenis-jenis scam paling biasa berlaku, anda boleh melindungi diri & keluarga daripada risiko kehilangan wang dan data peribadi. Sentiasa berhati-hati dan utamakan keselamatan digital.

Kredit Sumber Video

Maklumat dalam artikel ini dirumuskan berdasarkan perkongsian oleh Caitlyn, pakar keselamatan siber & perlindungan data, melalui video asal di akaun TikTok: @cybersecuritygirl